Гиперактивті бала
Гипербелсенді бала тәрбиелеп отырған ата-анаға толық психологиялық кеңес
Гипербелсенділік кейде жай белсенді мінез болуы мүмкін, ал кей жағдайда ол Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) диагнозымен байланысты болады. Ең бастысы – баланы «тәртіпсіз» деп емес, ерекше қолдауды қажет ететін бала деп қабылдау.
1️. ЕҢ АЛДЫМЕН АТА-АНАҒА ТҮСІНІК
·Бала әдейі қылық шығармайды
·Ол өзін тежей алмауы мүмкін
·Ұрысу – жағдайды ушықтырады
·Сабыр – негізгі құрал
Гипербелсенді балаға ең керегі – тұрақтылық пен қауіпсіздік сезімі.
2️.ҮЙДЕГІ ТӘРБИЕ ЖҮЙЕСІ
1. Күн тәртібі – міндетті
- Ұйқы бір уақытта (кемі 9–10 сағат)
- Тамақтану уақыты тұрақты
- Телефон/теледидар уақытын шектеу (күніне 30–60 мин)
Күн тәртібін қағазға жазып, көрінетін жерге іліп қойыңыз.
2. Нұсқауды дұрыс беру тәсілі
- «Тыныш отыршы!»
- «Қазір 10 минут осы тапсырманы орындаймыз.»
- «Жүгірме!»
- «Ақырын жүрейік.»
Бір уақытта бір ғана тапсырма беріңіз
Көзге қарап, қысқа сөйлеңіз
Тапсырманы қайталап сұраңыз
3. Мадақтау жүйесі
Гипербелсенді бала сыннан гөрі мадаққа тез жауап береді.
✔ Кішкентай жетістігін де мақтау
✔ «Сен бүгін өте жақсы тыңдадың» деп нақты айту
✔ Жұлдызша, смайлик, стикер әдісін қолдану
3️.АШУ КЕЗІНДЕ ҚАЛАЙ ӘРЕКЕТ ЕТУ КЕРЕК?
Егер бала ашуланса:
- Дауыс көтермеңіз
- Қысқа сөйлеңіз
- Қауіпсіз жерге апарыңыз
- Сабыр сақтаңыз
·«Қазір сен ашуланып тұрсың. Тынышталып алайық» деп эмоциясын атаңыз.
4️. ҚОЗҒАЛЫС ҚАЖЕТТІЛІГІН ДҰРЫС БАҒЫТТАУ
Мұндай балаларға қозғалыс керек:
- Спорт (жүзу, күрес, гимнастика)
- Би
- Күнделікті серуен
- Үй шаруасына араластыру
Қозғалыс – олардың энергиясын дұрыс арнаға бағыттайды.
5️. ОҚУДА ҚОЛДАУ
Сабақты 10–15 минуттан бөліп оқыту
Үзіліс беру
Үстел үстінде артық зат болмауы керек
Үй тапсырмасын бірге бастау
6️. НЕ ІСТЕУГЕ БОЛМАЙДЫ?
Басқа балалармен салыстыру
«Сен жамансың» деу
Қатты жазалау
Ұзақ лекция оқу
Бұл баланың өзін-өзі бағасын төмендетеді.
7️. ҚАШАН МАМАНҒА ЖҮГІНУ КЕРЕК?
Егер:
- Мектепте қиындық күшейсе
- Агрессия жиілесе
- Зейін өте төмен болса
Психолог немесе невропатолог кеңесі қажет.
8️. АТА-АНАҒА ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ҚОЛДАУ
Гипербелсенді баланы тәрбиелеу – шыдамдылықты талап етеді.
Өзіңізге демалыс беріңіз
Көмек сұраудан ұялмаңыз
Өзіңізді кінәламаңыз
Сіз сабырлы болсаңыз – бала да біртіндеп тынышталады.